Eksperckie Centrum Motoryzacji zaproszone do konsultacji publicznych przedstawiło uwagi do projektu Rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Wśród najważniejszych zagadnień wskazaliśmy potrzebę kompleksowego uregulowania kwestii wyposażenia pojazdów w skuteczne apteczki samochodowe, ochrony historycznych pojazdów służb oraz doprecyzowania wymagań dotyczących zabezpieczeń przed odblokowywaniem prędkości hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego
Doceniamy otwartość Ministerstwa na dialog z organizacjami społecznymi oraz przedstawicielami środowisk eksperckich, ponieważ jest to istotny element procesu tworzenia dobrego prawa.
Jednocześnie chcemy podkreślić, iż dostrzegamy i doceniamy pracę osób zaangażowanych w przygotowanie projektu oraz ich działania ukierunkowane na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego i dostosowanie przepisów do zmieniających się realiów.
Projekt rozporządzenia został przedstawiony biegłym sądowym oraz ekspertom współpracującym z Fundacją. Pomimo że okres wakacyjny znacząco utrudnił przeprowadzenie szerokich konsultacji, przedstawiamy najważniejsze zagadnienia wymagające – naszym zdaniem – dodatkowej analizy.
1. Apteczka samochodowa – potrzebny jest standard, a nie jedynie obowiązek
Jednym z proponowanych rozwiązań jest wprowadzenie obowiązku wyposażenia samochodów osobowych w apteczkę doraźnej pomocy.
ECM popiera sam kierunek zmian, jednak wskazuje, że obecna propozycja wymaga istotnego doprecyzowania.
Naszym zdaniem niezrozumiałe jest ograniczenie obowiązku wyłącznie do nowych pojazdów. Jeżeli celem regulacji jest zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, obowiązek posiadania odpowiednio wyposażonej apteczki powinien docelowo obejmować wszystkie pojazdy.
Proponujemy, aby obowiązek ten był wprowadzany sukcesywnie, np. poprzez powiązanie go z okresowymi badaniami technicznymi na stacjach kontroli pojazdów.
Obecnie przepisy nie wskazują jednoznacznie, jaki zakres wyposażenia powinna posiadać taka apteczka. Tymczasem sama obecność przypadkowego zestawu pierwszej pomocy nie gwarantuje skutecznej pomocy w sytuacjach zagrożenia życia.
W naszej ocenie konieczne jest opracowanie standardu określającego minimalne wyposażenie samochodowej apteczki ratunkowej, przy udziale:
- ekspertów bezpieczeństwa ruchu drogowego,
- ratowników medycznych,
- praktyków zajmujących się analizą wypadków drogowych.
Wskazywana w OSR apteczka typu DIN 13164 jest – w naszej ocenie – niewystarczająca do sytuacji krytycznych występujących podczas zdarzeń drogowych.
Dobrze określony standard apteczki miałby znaczenie nie tylko dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, ale również w kontekście sytuacji kryzysowych oraz obronności państwa.
Odpowiednio wyposażony pojazd może oznaczać realną możliwość szybszego udzielenia pomocy osobie poszkodowanej – szczególnie w przypadku poważnych krwotoków, złamań czy innych obrażeń.
2. Historyczne pojazdy służb – potrzebna jest ochrona dziedzictwa, ale również budowanie zaufania np. Policji.
Drugim zagadnieniem jest propozycja wyłączenia z ruchu pojazdów zabytkowych posiadających oznakowanie i wyposażenie charakterystyczne dla określonych służb.
ECM rozumie intencję ustawodawcy oraz argumenty dotyczące ochrony przed podszywaniem się pod służby publiczne. Jednocześnie wskazujemy, że proponowana regulacja może objąć zbyt szeroki zakres pojazdów.
Wątpliwości budzi przede wszystkim:
- brak wskazania konkretnych danych potwierdzających skalę problemu,
- brak rozróżnienia pomiędzy historycznymi pojazdami kolekcjonerskimi a współczesnymi replikami,
- brak wyjątków dla muzeów, rekonstrukcji historycznych czy zlotów,
- brak definicji „pojazdu podobnego”.
W Polsce istnieje wiele pojazdów historycznych należących niegdyś do różnych służb, które nie mają żadnego związku z próbą podszywania się pod współczesne pojazdy Policji czy innych formacji.
Wprowadzenie całkowitego zakazu może prowadzić do sytuacji, w której właściciele pojazdów, którzy przez lata inwestowali środki w ich zachowanie i odtworzenie historycznego wyglądu, zostaną zmuszeni do ingerencji w cechy stanowiące o wartości zabytkowej pojazdu.
ECM proponuje, aby przed wprowadzeniem takich ograniczeń przeprowadzić dodatkowy dialog z:
- organizacjami branżowymi,
- przedstawicielami środowiska kolekcjonerów,
- służbami zgłaszającymi problem.
Celem powinno być wypracowanie rozwiązania, które zabezpieczy interes publiczny, ale jednocześnie pozwoli zachować dziedzictwo motoryzacyjne.
3. Hulajnogi elektryczne – skuteczniejsze zabezpieczenia zamiast samego zakazu
Projekt zakłada, że konstrukcja hulajnóg elektrycznych oraz urządzeń transportu osobistego powinna uniemożliwiać zmianę osiąganej prędkości maksymalnej powyżej 20 km/h.
ECM wskazuje, że cel tego rozwiązania jest zrozumiały. Masowe odblokowywanie hulajnóg i zwiększanie ich prędkości stanowi realny problem bezpieczeństwa.
Jednocześnie z technicznego punktu widzenia należy doprecyzować, co oznacza „uniemożliwienie zmiany”.
W praktyce zawsze może istnieć możliwość ingerencji w urządzenie poprzez:
- zmianę sterownika,
- ingerencję w oprogramowanie,
- wymianę elementów elektronicznych,
- zakup urządzenia w innym kraju i jego niczym nie ograniczona modyfikacja.
Dlatego proponujemy, aby przepisy wskazywały nie tylko rezultat, ale również wymagania techniczne, jakie powinny spełniać urządzenia.
Dodatkowo proponujemy rozważenie obowiązku wyposażenia hulajnóg w system wykrywania ingerencji.
Przykładowy zapis:
„Konstrukcja hulajnogi elektrycznej oraz urządzenia transportu osobistego powinna być wyposażona w środki wykrywające nieuprawnioną ingerencję w urządzenia lub oprogramowanie ograniczające prędkość. W przypadku wykrycia takiej ingerencji pojazd powinien automatycznie przejść w tryb ograniczający jego funkcjonalność oraz sygnalizować ten stan w sposób widoczny dla użytkownika i organów kontroli.”
Takie (przykładowe) rozwiązanie pozwoliłoby na łatwiejszą identyfikację zmodyfikowanych urządzeń.
Przykładowo hulajnoga mogłaby np:
- wyświetlać komunikat o wykrytej ingerencji,
- sygnalizować problem miganiem wyświetlacza,
Byłoby to szczególnie przydatne podczas kontroli drogowej jak też tej dokonywanej przez rodziców.
Podsumowanie
Eksperckie Centrum Motoryzacji popiera działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz dostosowanie przepisów do aktualnych wyzwań.
Jednocześnie zwracamy uwagę, że skuteczne regulacje wymagają nie tylko określenia celu, ale również stworzenia rozwiązań możliwych do praktycznego zastosowania i egzekwowania.
Liczymy, że przedstawione uwagi i przykładowe rozwiązania przyczynią się do dalszej dyskusji oraz wypracowania rozwiązań korzystnych zarówno dla bezpieczeństwa obywateli, jak i dla środowiska motoryzacyjnego.
Link z pełną treścią projektu: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12412302
źródło foto: otomoto.pl / dostawczakiem.pl / radio 90.pl
